ZEKAT NEDİR, NASIL HESAPLANIR, KİMLERE VERİLİR?

islam hayati

ZEKAT NEDİR, NASIL HESAPLANIR, KİMLERE VERİLİR?

 

Genel olarak Müslümanlar zekatlarını ramazan ayında ödemeyeitina gösterirler. Çünkü ramazan ayı rahmet ve bereket ayıdır. Oruç, açkalmanın tesiririyle yoksulun, yolda kalmışın, yetim, yaşlı ve düşkünün bilhassaaç olanın halinden anlamayı insana hatırlatır ve bir nevi onu yardıma güdüleyenve öğütleyen bir özelliğe sahiptir. İçinde yaşadığımız bu mübarek aydaMüslümanlar zekat vermeye başladılar. Biz de bu yazımızda zekat ile alakalıbirkaç soruya yanıt vermeye çalışacağız inşallah.

 

ZEKAT NEDİR?

 

Dini açıdan sahip olunan zenginlik ölçüsü (Nisab) kadar malasahip olan Müslümanların belirli kişilere, belirli miktarlarda Allah’ınrızasına ermek maksadıyla vermesi gereken ve farz olunan bir ibadet şeklidir. Zekatvermekle maldan eksilme olmaz, aksine mala bereket gelir. Zekat ile mallarımızaisteyerek veya istemeyerek bulaşan haramı silmeye aklayıp paklamaya yaradığıgibi insanların yardımlaşma ve dayanışmaları sayesinde iyi ve dostane ilişkilerkurulmasına ve müslümanların birbirilerine de kenetlenmelerine vesile olduğuiçin toplumu ihya etme sonucunu ortaya çıkarmaktadır. Zekat; fitre ve sadakagibi bir infak kurumudur.

Bazı ibadetler bedenen yapılır, bazı ibadetler ise mal ileyapılır. İşte bu ibadetlerden bir tanesi de zekattır

 

Nisab, zekat vermek için sahip olunması gereken zenginlikölçüsüdür. Bu miktarlar aşağıdaki gibidir.

 

Altın için: 20 miskal (80,18 gr)

Deve için: 5 adettir.

Sığır için: 30 adettir.

Koyun için : 40 adettir.

 

Zekat verebilmek için yukarıda belirlenen miktarda malasahip olmak gerekmektedir. Eğer birey kırk koyuna sahipse bir adedini zekatolarak vermek durumundadır. Çünkü zekat yılda bir defaya mahsus yapılan biribadettir. Zekat, yeterli miktarda mala sahip olan Müslümanlara farz kılınmıştır.Farz oluşu ise ayetle sabittir. (‘’Verahmet olunmanız için salatı ikame edin, zekatı/vergiyi  verin ve o elçiyeitaat edin. Nur/56)’’

 

ZEKAT VERMEK KİMLERE  FARZ OLUR?

 

Zekat verebilmenin de bazı kuralları vardır. Zekatverebilmek için aşağıda verilen şartlara sahip olmak gerekmektedir.

 Müslüman olmak,

Akıl sağlığı yerinde olmak,

Hür olmak,

Büluğ çağına ermiş olmak,

Gelir getirici, nisab miktarı ve üzerinde mala sahip olmak,

Nisab miktarı ve üstünde bulunan malın üzerinden bir kameriyıl geçmiş olmak.

 

ZEKAT  KİMLERE  VERİLİR?

 

Fakirlere,

Miskinlere,

Yolda kalmışlara,

Yetim ve öksüzlere,

Allah için cihad edenlere,

Borçlu olanlara,

Zekat toplamak ile görevlendirilen memurlara,

Esaretten kurtulacaklara (köle) zekat verilir.

 

ZEKAT  NE  ZAMAN  VERİLİR?

 

Genel olarak Müslümanlar zekatlarını ramazan ayında ödemeyeitina gösterirler. Fakat zekat vermenin belli bir tarihi yoktur. Zekat vermekiçin nisab miktarı mala sahip olunduktan sonra o yıl içerisinde ödenmelidir.Ödenmesi icab eden yılın her ayında zekat verilebilir. Uygun olanı farzolunduğu anda geciktirmeden vermektir. Çünkü zekat kulluk borcudur ve ölümvardır. Öteki aleme borçlu gidilmesi uygun düşmez.

 

ZEKATI  TAKSİTLE  ÖDEMEK  CAİZ  MİDİR?

 

Peşin ödeme imkanı bulunmayan kimselerin zekatı taksitleödemesi caizdir. Zekat farz olunduğu andan itibaren bir yılın on iki ayıiçerisinde taksitle ödenebilir. İmkanı bulunan kimselerin zekatını en erken vepeşin ödemesi daha hayırlıdır.

 

UZUN  VADELİ  BORÇLAR  ZEKAT  HESABINA  DAHİL  EDİLİR  Mİ?

 

Zekat verilirken uzun vadeli borçlar (10-15-20 yıllıktaksitli veya vadeli borçlar) bütünüyle zekat malından düşülmez. Çünkü ödemetakvimleri uzun yıllara bağlanmış olarak geleceği kapsamakta, oysa zekat içindebulunulan yıla ait mal ve borç hesaplamalarını içerir. Gelecek dönemlere ait ödemepılanları ve  borçlar vadesi gelen yılaiktisab ettiğinden kapsam dışında tutulmalıdır.

 

 

DEVLETE  ÖDENEN  VERGİLER  ZEKAT  YERİNE  GEÇER Mİ?

 

Vergi devlete bağlılığın, zekat ise Allah’a bağlılığıngöstergesi sayıldığından aynı şey değildir. Vergi vatandaşlık borcuyken, zekatkulluk borcudur. Bu itibarla devlete ödenen vergiler zekat yerine geçmez.

 

EVDE,  ATÖLYEDE,  FABRİKADA  HİZMET  VEYA  ÜRETİM  AMAÇLI BULUNAN  ARAÇ-GEREÇLER ZEKAT HESABINA DAHİL EDİLİR Mİ?

 

Evlerimizde kullandığımız araç gereçler ticarete konuolmadıkça kişisel asli ihtiyaç sınıfına dahil olduğundan zekat hesabına dahildeğildir. Fabrika ve atölyelerde mesleğin icrası için kullanılan her türlü makine,techizat, alet ve edevat asli ihtiyaçlar kapsamında olduğundan zekata konuolmazlar. Lakin mesleğin icrası için değil de ticarete konu olursa yani alınıpsatılma durumu ile kazanç getirecek olursa zekat hesabına dahil etmek gerekir.

 

TİCARETE  KONU  OLAN  MALLARIN  ZEKATI  NASIL  HESAPLANIR?

 

Ticarete konu yani kar amaçlı olan malların nisab miktarınakavuşması ve üzerinden bir kameri yılın geçmesi gerekmektedir. Ticaretmallarında malın satıldığı tarihin değil, zekatın verileceği tarihin maliyetdeğeri esas alınarak hesap yapılmalıdır. Ticarete konu olan mallarda zekatmiktarı kırkta birdir. Bu da oransal olarak %2,5 oranındadır.

 

ZİYNET  EŞYASINA  ZEKAT  DÜŞER Mİ?

 

Ziynet eşyası Şafii, Maliki ve Hanbeli mezhebine göre butakılar kadınların asli ihtiyacı sayıldığından kar amaçlı alınıp satılmadıkçazekat düşmez. Hanefi mezhebinde durum farklıdır. Hanefi mezhebinde gümüş veyaaltından yapılmış olan ziynet eşyaları, zekat için gerekli olan diğer şartlarıtaşıması koşuluyla zekata tabi tutulmuşlardır. Bu itibarla 80,18gr veya dahafazla miktarda olan ziynet eşyaları üzerinden bir kameri yıl geçmişse kırktabir oranında zekata tabi tutulmuştur. Altın ve gümüş dışındaki diğer maden vetaşlardan oluşan ziynet eşyaları zekata tabi değildir.

 

 

CAMİ,  TÜRBE, OKUL,  YURT VE MEDRESE YAPTIRMA  VE  YAŞATMA  DERNEKLERİNE  ZEKAT  VERİLEBİLİR  Mİ?

 

Bazı hayır kurumları vardır ki verilen zekatı ihtiyaçsahiplerine ulaştırma gayesi ile hizmet etmektedirler, bu tür kurumları vekiltayin ederek zekatımızı bu kurumlara ödeyebiliriz. Neticede bu kurumlar hayırsahiplerinden aldıkları zekatı ihtiyaç sahiplerine ulaştırıyorlar.

 

Bir kısım hayır kurumları da vardır ki topladıklarıparalarla cami, mescid, çeşme, yol, medrese gibi yapıları inşa etmekedirler. Butürden hayır kurumlarına zekat verilmez çünkü zekatın hak sahibi fakir, miskin,yoksul, yetim ve öksüzlerdir. Kısaca özetlemek gerekirse zekat malında ihtiyaçsahibi olanların hakkı olduğu için yukarıda sayılan yapıların inşaatındakullanılamayacağı için verilemez.

 

 

  •  0
  • 1
  • 315

Yeni Gönderi

Yorumlar

Yorum Yapılmamış